Το Υπουργείο Οικονομικών χαρτογραφεί τα μέτωπα που θα μπορούσαν να επηρεάσουν τα δημόσια οικονομικά τα επόμενα χρόνια - Από το τερματικό Βασιλικού και τον ΟΚΥπΥ μέχρι τους δασμούς Τραμπ και την κλιματική αλλαγή - Τι καταγράφει η Έκθεση Δημοσιονομικών Κινδύνων

Το Υπουργείο Οικονομικών μπορεί να βλέπει την οικονομία να κινείται σε θετική τροχιά, ωστόσο στην Έκθεση Δημοσιονομικών Κινδύνων καταγράφει αρκετά μέτωπα που εξακολουθούν να προκαλούν ανησυχία, από το τερματικό Βασιλικού και τον ΟΚΥπΥ μέχρι την ενέργεια, την κλιματική αλλαγή και τις διεθνείς εξελίξεις.

Στην έκθεση, που κατατέθηκε χθες στη Βουλή μαζί με το κρατικό προϋπολογισμό, χαρτογραφούνται οι βασικές εστίες κινδύνου για τα δημόσια οικονομικά και την οικονομία γενικότερα. Άλλες αφορούν εσωτερικές προκλήσεις και άλλες εξελίξεις εκτός συνόρων που θα μπορούσαν να επηρεάσουν την Κύπρο τα επόμενα χρόνια.

Από το Βασιλικό μέχρι τον ΟΚΥπΥ

Ανάμεσα στους κινδύνους που εντοπίζει το ΥΠΟΙΚ ξεχωρίζει το θέμα του τερματικού φυσικού αερίου στο Βασιλικό. Η έκθεση αναφέρεται στις πιθανές επιπτώσεις από τον τερματισμό των εργασιών, στις κρατικές εγγυήσεις που δόθηκαν για το έργο, στη μη ρευστοποίηση εγγυήσεων από την κοινοπραξία που το ανέλαβε, αλλά και στην έκβαση της διεθνούς διαιτησίας που βρίσκεται σε εξέλιξη στην Αγγλία.

Παράλληλα, το Υπουργείο καταγράφει ως παράγοντα κινδύνου τις αυξήσεις στις λειτουργικές δαπάνες του κράτους, κυρίως λόγω της αστάθειας στις τιμές της ενέργειας.

Την ίδια ώρα, προειδοποιεί και για τις επιπτώσεις που μπορεί να έχουν τα αυξημένα επιτόκια της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας στην κατανάλωση, στις επενδύσεις αλλά και στην εξυπηρέτηση του δημόσιου χρέους.

Στην ίδια λίστα περιλαμβάνονται και δάνεια που παραχωρήθηκαν τα προηγούμενα χρόνια μέσω δημόσιων οργανισμών ή άλλων χρηματοπιστωτικών φορέων και ενδέχεται να καταστούν μη εξυπηρετούμενα, αλλά και οι υποχρεώσεις που θα μπορούσαν να προκύψουν από κρατικές εγγυήσεις που έχουν δοθεί.

Η έκθεση αναφέρεται ακόμη σε πιθανούς κινδύνους που συνδέονται με μη βιώσιμα συνταξιοδοτικά ταμεία, εκκρεμείς δικαστικές υποθέσεις εναντίον της Δημοκρατίας, αλλά και στις οικονομικές επιδόσεις κρατικών οργανισμών, κρατικών επιχειρήσεων, αρχών τοπικής αυτοδιοίκησης και έργων που υλοποιούνται μέσω συμπράξεων δημόσιου και ιδιωτικού τομέα.

Επιπλέον, το ΥΠΟΙΚ προειδοποιεί για το ενδεχόμενο επιβολής προστίμων λόγω μη συμμόρφωσης με το κοινοτικό κεκτημένο, φέρνοντας ως παράδειγμα την υπόθεση που αφορά την επεξεργασία αστικών λυμάτων.

Ξεχωριστή αναφορά γίνεται και στον τομέα της υγείας. Το Υπουργείο σημειώνει ότι ενδεχόμενη συνέχιση της ανάγκης κάλυψης των ελλειμμάτων του ΟΚΥπΥ πέραν της περιόδου που προβλέπει η νομοθεσία θα μπορούσε να επιβαρύνει περαιτέρω τα δημόσια οικονομικά.

Οι κλιματικοί στόχοι και ο αφθώδης πυρετός

Ανάμεσα στους κινδύνους που επισημαίνει το ΥΠΟΙΚ βρίσκεται και η πιθανότητα μη επίτευξης των εθνικών κλιματικών στόχων.

Όπως αναφέρεται στην έκθεση, τυχόν απόκλιση από τις ευρωπαϊκές υποχρεώσεις για μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου ενδέχεται να οδηγήσει στην ανάγκη αγοράς δικαιωμάτων εκπομπών CO₂ από άλλα κράτη μέλη, κάτι που θα μεταφραζόταν σε πρόσθετο δημοσιονομικό κόστος για το κράτος.

Το Υπουργείο καταγράφει επίσης ως κίνδυνο τις άμεσες και έμμεσες επιπτώσεις που θα μπορούσε να έχει στην οικονομία η νόσος του αφθώδους πυρετού, ιδιαίτερα για τον πρωτογενή τομέα.

Πόλεμοι, δασμοί και γεωπολιτική αβεβαιότητα

Στο εξωτερικό περιβάλλον, η έκθεση εστιάζει κυρίως στις γεωπολιτικές εξελίξεις στην ευρύτερη περιοχή.

Όπως σημειώνεται, οι εξελίξεις αυτές μπορούν να επηρεάσουν το κόστος των καυσίμων και της ενέργειας, αλλά και σημαντικούς τομείς της οικονομίας όπως ο τουρισμός, το εμπόριο και η βιομηχανία. Παράλληλα, καταγράφεται και ο κίνδυνος αύξησης των μεταναστευτικών ροών, με πιθανές επιπτώσεις στα δημόσια οικονομικά.

Το ΥΠΟΙΚ αναφέρεται επίσης στις πληθωριστικές πιέσεις που ενδέχεται να προκύψουν από τη συνέχιση του πολέμου στην Ουκρανία, αλλά και από την αστάθεια στη Μέση Ανατολή και το ενδεχόμενο περαιτέρω επέκτασης των συγκρούσεων.

Στους κινδύνους περιλαμβάνονται ακόμη οι επιπτώσεις της νέας δασμολογικής πολιτικής των Ηνωμένων Πολιτειών στο διεθνές εμπόριο, οι οποίες, όπως αναφέρεται, ενδέχεται να επηρεάσουν έμμεσα και την κυπριακή οικονομία.

Η έκθεση καταγράφει παράλληλα τον κίνδυνο αύξησης της συνεισφοράς της Κύπρου στον προϋπολογισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης, σε περίπτωση αλλαγής του τρόπου υπολογισμού των ίδιων πόρων, καθώς και τις οικονομικές συνέπειες της κλιματικής αλλαγής, μέσα από φυσικές καταστροφές, αποζημιώσεις στον πρωτογενή τομέα και την ανάγκη για νέες επενδύσεις σε υποδομές και έργα πρόληψης και ετοιμότητας.

Τέλος, το ΥΠΟΙΚ σημειώνει ότι τυχόν αρνητικές εξελίξεις σε άλλες οικονομίες θα μπορούσαν να επηρεάσουν βασικούς παραγωγικούς τομείς της κυπριακής οικονομίας, να επιβραδύνουν τον ρυθμό ανάπτυξης και να επιδεινώσουν βασικούς δημοσιονομικούς δείκτες.

Το Υπουργείο διευκρινίζει ότι η σειρά με την οποία αναφέρονται οι κίνδυνοι δεν εξαρτάται από την πιθανότητα να συμβούν ή/και από το μέγεθος του αντίκτυπού τους.

Τα μέτρα που προκρίνει το ΥΠΟΙΚ

Απέναντι σε αυτούς τους κινδύνους, το Υπουργείο Οικονομικών δίνει έμφαση στον «μεσοπρόθεσμο δημοσιονομικό σχεδιασμό στη βάση ρεαλιστικών παραδοχών» και στην «αυστηρή προσήλωση στον στόχο του ισοσκελισμένου/πλεονασματικού προϋπολογισμού».

Παράλληλα, προωθεί μέτρα για ενίσχυση της ανάπτυξης και διεύρυνση της παραγωγικής βάσης της οικονομίας, με έμφαση σε τομείς όπως η τεχνολογία, η έρευνα, η πράσινη μετάβαση και η κυκλική οικονομία.

Στα μέτρα που καταγράφονται περιλαμβάνονται ακόμη η στήριξη των ευάλωτων κοινωνικών ομάδων, η συστηματική παρακολούθηση δανείων που παραχωρήθηκαν με κυβερνητικές εγγυήσεις, η προώθηση μεταρρυθμίσεων στον ευρύτερο δημόσιο τομέα και η συνέχιση των πολιτικών διαχείρισης των μεταναστευτικών ροών.

Την ίδια ώρα, η έκθεση υπογραμμίζει ότι οι γεωπολιτικές εξελίξεις των τελευταίων χρόνων ανέδειξαν την ανάγκη ενίσχυσης του πρωτογενούς τομέα, ώστε να μειωθεί η εξάρτηση της χώρας από εισαγόμενα προϊόντα.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΑ

Αποτίμηση φορολογικής μεταρρύθμισης: Επιδείνωση των ανισοτήτων διαπιστώνει το Δημοσιονομικό Συμβούλιο