Ο Τάσος Γιασεμίδης εξηγεί στο Economy Today τις επιπτώσεις σε καύσιμα, δάνεια και τουρισμό – Οι κίνδυνοι από νέους δασμούς και αυστηρότερες κυρώσεις

Του Ξένιου Μεσαρίτη

Η πτώση του πετρελαίου και η προοπτική ηπιότερης πορείας των επιτοκίων μπορούν να ευνοήσουν την κυπριακή οικονομία μετά τη νίκη των Δημοκρατικών στις αμερικανικές ενδιάμεσες εκλογές. Αυτό εκτιμά ο οικονομολόγος Τάσος Γιασεμίδης, ο οποίος, σε ανάλυσή του στο Economy Today, εξετάζει πώς η νέα πολιτική ισορροπία στην Ουάσιγκτον επηρεάζει την Ευρώπη και την Κύπρο.

Όπως επισημαίνει, οι περιορισμένες κυπριακές εξαγωγές αγαθών προς τις ΗΠΑ συνεπάγονται μικρή άμεση έκθεση στους αμερικανικούς δασμούς. «Η πραγματική έκθεση περνά από την ενέργεια, τα επιτόκια, τον τουρισμό και τις υπηρεσίες», σημειώνει, εντοπίζοντας παράλληλα κινδύνους για επιχειρήσεις που μπορεί να επηρεαστούν από αυστηρότερη εφαρμογή κυρώσεων κατά της Ρωσίας.

Ο κίνδυνος νέων δασμών

Η επικράτηση των Δημοκρατικών και στα δύο σώματα του Κογκρέσου περιορίζει τα περιθώρια του Αμερικανού Προέδρου, χωρίς να συνεπάγεται ανατροπή της εμπορικής του πολιτικής. Από τον Ιανουάριο του 2027, ο Τραμπ θα βρίσκεται αντιμέτωπος με ένα Κογκρέσο που θα μπορεί να ασκεί εντονότερο έλεγχο στην κυβέρνησή του.

Ο κ. Γιασεμίδης εξηγεί ότι η δημοκρατική πλειοψηφία δεν επαρκεί για την υπέρβαση προεδρικού βέτο, ενώ η κυβέρνηση εξακολουθεί να διαθέτει εκτελεστικές εξουσίες για την επιβολή δασμών, χωρίς να χρειάζεται έγκριση του Κογκρέσου.

Μάλιστα, επικαλείται εκτίμηση της Goldman Sachs, σύμφωνα με την οποία νέες δασμολογικές παρεμβάσεις θα μπορούσαν να αυξήσουν τον σταθμισμένο δασμολογικό συντελεστή στις ΗΠΑ κατά σχεδόν δύο ποσοστιαίες μονάδες, ακόμη και με το Κογκρέσο υπό τον έλεγχο των Δημοκρατικών.

Εκτιμά, ωστόσο, ότι δυσκολεύει η προώθηση νέων μεγάλων φορολογικών ελαφρύνσεων χωρίς χρηματοδότηση. Η Γερουσία μπορεί επίσης να καθυστερεί διορισμούς, ενώ αναμένονται ακροάσεις για την εμπορική πολιτική, τον πόλεμο με το Ιράν και τη στάση απέναντι στη Ρωσία. Αυξάνεται ταυτόχρονα ο κίνδυνος συγκρούσεων για τον προϋπολογισμό, ακόμη και διακοπής λειτουργίας της ομοσπονδιακής κυβέρνησης.

Γιατί αντέδρασαν θετικά οι αγορές

Στη συνεδρίαση της 4ης Νοεμβρίου, ο Dow Jones έκλεισε με άνοδο περίπου 3%, ενώ υποχώρησαν οι αποδόσεις των αμερικανικών ομολόγων και το δολάριο. Ιδιαίτερη σημασία για την Κύπρο έχει η πτώση του αμερικανικού πετρελαίου WTI κατά περίπου 8,5%, κοντά στα 89 δολάρια το βαρέλι.

Κατά τον κ. Γιασεμίδη, η αντίδραση αυτή συνδέεται με προσδοκίες για μικρότερη δημοσιονομική επέκταση στις ΗΠΑ και για αποκλιμάκωση της σύγκρουσης με το Ιράν. Η πρώτη μπορεί να περιορίσει τις ανάγκες νέου δανεισμού και τις πιέσεις στα επιτόκια, ενώ η δεύτερη μειώνει τον γεωπολιτικό κίνδυνο που ενσωματώνεται στις τιμές της ενέργειας.

Σε διεθνές επίπεδο, εκτιμά ότι η νέα κατάσταση μπορεί να οδηγήσει σε ελαφρώς βραδύτερη αμερικανική ανάπτυξη, με χαμηλότερα επιτόκια. Αυτό θα ευνοούσε και τις οικονομίες που δανείζονται σε δολάρια.

Το κόστος για την Ευρώπη

Για την ευρωπαϊκή οικονομία, το ισχυρότερο ευρώ και το φθηνότερο πετρέλαιο μπορούν να περιορίσουν τον εισαγόμενο πληθωρισμό. Μια τέτοια εξέλιξη, σύμφωνα με τον ίδιο, αυξάνει τις πιθανότητες να σταματήσει ο κύκλος αυξήσεων των επιτοκίων της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας.

Η ενίσχυση του ευρώ, όμως, πιέζει την ανταγωνιστικότητα των ευρωπαϊκών εξαγωγών. Παράλληλα, οι αμερικανικοί δασμοί σε αυτοκίνητα και μέταλλα εξακολουθούν να επιβαρύνουν κυρίως τη γερμανική και την ιταλική βιομηχανία.

Ο κ. Γιασεμίδης επισημαίνει και έναν πρόσθετο κίνδυνο: με λιγότερα περιθώρια στο εσωτερικό, ο Τραμπ ενδέχεται να στραφεί περισσότερο στην εμπορική και εξωτερική πολιτική, όπου μπορεί να ενεργεί με μεγαλύτερη αυτονομία.

Στην άμυνα, εκτιμά ότι ένα Κογκρέσο πιο φιλικό προς το ΝΑΤΟ δεν αλλάζει την ανάγκη της Ευρώπης να αναλάβει μεγαλύτερο κόστος για την ασφάλειά της. Οι αμυντικές δαπάνες και ο δανεισμός που τις συνοδεύει αναμένεται, κατά τον ίδιο, να συνεχίσουν να αυξάνονται.

Καύσιμα και δάνεια: Πού μπορεί να φανεί το όφελος

Για την Κύπρο, ο κ. Γιασεμίδης παραθέτει τις προβλέψεις της Κεντρικής Τράπεζας για ανάπτυξη 2,9% το 2026 και 3,1% το 2027, με τους κινδύνους να παραμένουν προς τα κάτω. Επισημαίνει επίσης τα ισχυρά δημόσια οικονομικά και την υποχώρηση του χρέους προς το 50% του ΑΕΠ.

Η εξάρτηση της χώρας από εισαγόμενα καύσιμα καθιστά ιδιαίτερα σημαντικό τον συνδυασμό χαμηλότερης τιμής πετρελαίου και ασθενέστερου δολαρίου, καθώς δημιουργεί περιθώριο μείωσης του κόστους ηλεκτροπαραγωγής και μεταφορών. Εφόσον διατηρηθεί, ο κ. Γιασεμίδης εκτιμά ότι μπορεί να συγκρατήσει τον πληθωρισμό του 2027 και να στηρίξει το πραγματικό εισόδημα των νοικοκυριών.

Αντίστοιχα, μια ηπιότερη πορεία των επιτοκίων της ΕΚΤ θα ανακούφιζε νοικοκυριά και επιχειρήσεις με δάνεια κυμαινόμενου επιτοκίου και θα διευκόλυνε τη χρηματοδότηση οικιστικών έργων. Για τις τράπεζες, η ίδια εξέλιξη θα σήμαινε μικρότερα καθαρά έσοδα από τόκους, από ένα ιστορικά υψηλό επίπεδο.

Το στοίχημα του τουρισμού

Η πορεία του πολέμου στη Μέση Ανατολή θα είναι καθοριστική και για τον κυπριακό τουρισμό. Σύμφωνα με τον οικονομολόγο, η σύγκρουση έχει ήδη επιβαρύνει τα φετινά τουριστικά έσοδα και τις προοπτικές ανάπτυξης.

Εάν επιβεβαιωθούν οι προσδοκίες αποκλιμάκωσης, θεωρεί ότι το 2027 μπορεί να φέρει ισχυρότερη ανάκαμψη από αυτήν που προβλέπεται σήμερα. Συνδέει επίσης τη ζήτηση ακινήτων από αγοραστές από το Ισραήλ και τη Μέση Ανατολή με τις συνθήκες γεωπολιτικής σταθερότητας στην περιοχή.

Η προοπτική διπλωματικής λύσης με το Ιράν παραμένει, πάντως, αβέβαιη. Όπως επισημαίνει, μια αποτυχία των διαπραγματεύσεων θα μπορούσε να επαναφέρει γρήγορα τις πιέσεις στις τιμές της ενέργειας.

Ο κίνδυνος των κυρώσεων για τις κυπριακές υπηρεσίες

Στις εταιρικές και χρηματοοικονομικές υπηρεσίες εντοπίζει τον σημαντικότερο κίνδυνο για την Κύπρο. Ένα Κογκρέσο που δίνει μεγαλύτερη έμφαση στις κυρώσεις και στον έλεγχο της πολιτικής απέναντι στη Μόσχα μπορεί να στρέψει εκ νέου την προσοχή σε παρόχους εταιρικών υπηρεσιών, ελεγκτικά και δικηγορικά γραφεία με πελατεία συνδεδεμένη με τη Ρωσία.

«Η κυπριακή αγορά γνωρίζει ήδη από πρώτο χέρι τι σημαίνει ένας αμερικανικός κατάλογος κυρώσεων», υπογραμμίζει. Αυστηρότερη εφαρμογή των κυρώσεων θα αύξανε επίσης το κόστος και τις απαιτήσεις συμμόρφωσης στη ναυτιλία, η οποία παραμένει εκτεθειμένη στην αβεβαιότητα του διεθνούς εμπορίου.

Στο πεδίο των διμερών σχέσεων, ο κ. Γιασεμίδης δεν αναμένει αρνητική μεταβολή, καθώς η στρατηγική σχέση ΗΠΑ–Κύπρου στηρίζεται σε διακομματική βάση. Σημειώνει την παρουσία της ExxonMobil και της Chevron στην κυπριακή ΑΟΖ, καθώς και την ανανέωση της αναστολής του αμερικανικού εμπάργκο όπλων έως τις 30 Σεπτεμβρίου 2027.

Για τις κυπριακές επιχειρήσεις, συστήνει ενίσχυση της συμμόρφωσης και προσεκτική παρακολούθηση της ενέργειας και των επιτοκίων.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΑ

Αμερικανικές εκλογές: Πώς «διαβάζει» η Wall Street τη νίκη των Δημοκρατικών