Οι εκτεταμένες ζημιές σε ενεργειακές υποδομές και το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ εντείνουν μια πολυεπίπεδη κρίση, με την Ασία στο επίκεντρο και τις αγορές να εξαρτώνται από την αποκατάσταση της ναυσιπλοΐας

Η ενεργειακή καρδιά της Μέσης Ανατολής χτυπά πλέον με αστάθεια, αφήνοντας πίσω της ένα τοπίο φθοράς που απλώνεται πολύ πέρα από τα πεδία των συγκρούσεων. Οι υποδομές που στηρίζουν την παγκόσμια οικονομία – από πετρελαϊκά κοιτάσματα έως κρίσιμους αγωγούς – έχουν δεχθεί καίρια πλήγματα, δημιουργώντας ένα ντόμινο επιπτώσεων που δύσκολα θα ανακοπεί ακόμη και μετά τη λήξη των εχθροπραξιών.

Περισσότερα από 40 ενεργειακά έργα σε εννέα χώρες της περιοχής έχουν υποστεί σοβαρές έως και καταστροφικές ζημιές, σύμφωνα με τον επικεφαλής του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας, Φατίχ Μπιρόλ. Όπως υπογράμμισε, η αποκατάσταση αυτών των υποδομών δεν είναι άμεση υπόθεση, γεγονός που προμηνύει παρατεταμένες διαταραχές στις παγκόσμιες αλυσίδες εφοδιασμού.

Οι ζημιές σε διυλιστήρια, πετρελαιοπηγές και δίκτυα μεταφοράς ενέργειας συνεπάγονται καθυστερήσεις στην επανεκκίνηση της παραγωγής, με αποτέλεσμα η αγορά να παραμένει υπό πίεση για μεγάλο χρονικό διάστημα.

Η νέα «τέλεια καταιγίδα» στην ενέργεια
Ο αντίκτυπος της κρίσης, σε συνδυασμό με το ουσιαστικό κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ, συνθέτει ένα σκηνικό που – όπως περιέγραψε ο Μπιρόλ – θυμίζει τη συσσώρευση τριών μεγάλων ενεργειακών σοκ: των πετρελαϊκών κρίσεων της δεκαετίας του 1970 και της κρίσης φυσικού αερίου του 2022, μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία.

Η σύγκριση αυτή αποτυπώνει το μέγεθος της αναταραχής, καθώς δεν πρόκειται για μια μεμονωμένη διαταραχή αλλά για μια πολυεπίπεδη κρίση που πλήττει ταυτόχρονα την παραγωγή, τη μεταφορά και το εμπόριο ενέργειας.

Η Ασία στο επίκεντρο των πιέσεων
Οι επιπτώσεις δεν περιορίζονται στο πετρέλαιο και το φυσικό αέριο. Η διακοπή του εμπορίου επεκτείνεται σε κρίσιμα προϊόντα όπως τα πετροχημικά, τα λιπάσματα, το θείο και το ήλιο – βασικές πρώτες ύλες για τη βιομηχανία και τη γεωργία.

Η Ασία αναδεικνύεται ως ο πιο ευάλωτος κρίκος της αλυσίδας, καθώς εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τις εισαγωγές αργού από τη Μέση Ανατολή. Η πίεση στις ασιατικές οικονομίες ενδέχεται να μεταφραστεί σε ευρύτερες αναταράξεις στο παγκόσμιο εμπόριο και τη βιομηχανική παραγωγή.

Κίνα και ενεργειακός προστατευτισμός
Στο ήδη επιβαρυμένο περιβάλλον, η στάση της Κίνας προσθέτει έναν ακόμη παράγοντα αβεβαιότητας. Η απόφαση για περιορισμό των εξαγωγών καυσίμων αντανακλά την προτεραιότητα που δίνουν τα κράτη στην εγχώρια επάρκεια, ωστόσο δημιουργεί εντάσεις σε διεθνές επίπεδο.

Ο Μπιρόλ σημείωσε ότι, αν και κάθε χώρα επιδιώκει να προστατεύσει τα συμφέροντά της, η επιβολή αυστηρών περιορισμών χωρίς σαφή αιτιολόγηση ενδέχεται να επιβαρύνει περαιτέρω τη διεθνή συνεργασία σε μια περίοδο που απαιτείται συντονισμένη δράση.

Απέναντι στην κλιμακούμενη κρίση, ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας έχει ήδη προχωρήσει σε πρωτοφανή κινητοποίηση αποθεμάτων, ανακοινώνοντας τη διάθεση 400 εκατομμυρίων βαρελιών από τα στρατηγικά αποθέματα πετρελαίου. Στόχος είναι να περιοριστούν οι ελλείψεις και να συγκρατηθούν οι έντονες διακυμάνσεις των τιμών.

Παράλληλα, έχουν προταθεί μέτρα για τη μείωση της ζήτησης, ιδίως από χώρες που εξαρτώνται από εισαγωγές ενέργειας, σε μια προσπάθεια εξισορρόπησης της αγοράς.

Ωστόσο, όπως προειδοποίησε ο Μπιρόλ, τα διαθέσιμα αποθέματα μπορούν να λειτουργήσουν μόνο ως προσωρινό «μαξιλάρι». Αν η σύγκρουση με το Ιράν ενταθεί, ο οργανισμός είναι έτοιμος να προχωρήσει σε περαιτέρω απελευθερώσεις αποθεμάτων.

Το κρίσιμο στοίχημα των Στενών του Ορμούζ
Παρά τις παρεμβάσεις, το βασικό πρόβλημα παραμένει η σχεδόν πλήρης διακοπή της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ, μια από τις σημαντικότερες ενεργειακές αρτηρίες του πλανήτη.

Χωρίς την αποκατάσταση της λειτουργίας αυτής της θαλάσσιας οδού, οι αγορές ενέργειας θα συνεχίσουν να κινούνται σε καθεστώς αστάθειας. Όπως κατέληξε ο επικεφαλής του ΔΟΕ, η επαναλειτουργία των Στενών δεν αποτελεί απλώς μια επιθυμητή εξέλιξη, αλλά τη μοναδική ουσιαστική λύση για την εξομάλυνση της παγκόσμιας προσφοράς καυσίμων.

Πηγή: newmoney.gr

Διαβάστε επίσης: Η αγορά ιδιωτικής πίστωσης δεν έχει πρόβλημα, λένε στελέχη των κολοσσών του κλάδου