Offcanvas
Offcanvas
Οι προεκλογικοί πειρασμοί και ο κίνδυνος ακριβότερου δανεισμού για τους συνεπείς. Το μήνυμα Πατσαλίδη περί κουλτούρας αποπληρωμής στη Βουλή για τις εκποιήσεις.
Σε μία περίοδο αυξημένης διεθνούς αβεβαιότητας, ο Διοικητής της Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου, Χριστόδουλος Πατσαλίδης, παρουσιάστηκε την προηγούμενη βδομάδα στην επιτροπή Οικονομικών της Βουλής στο πλαίσιο της συζήτησης του κρατικού προϋπολογισμού για το 2026 και ανέπτυξε τις θέσεις της εποπτικής Αρχής για την πορεία της κυπριακής οικονομίας, τις προκλήσεις και τις προοπτικές.
Η αναφορά του στην σημαντικότητα της κουλτούρας αποπληρωμής πέρασε μηνύματα σε μια επιτροπή που στο πρόσφατο παρελθόν αποτέλεσε εφαλτήριο νομοθετικών πρωτοβουλιών, οι οποίες προκάλεσαν την αντίδραση ακόμη και της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας. Ο Χριστόδουλος Πατσαλίδης χρησιμοποιήσε μια ορολογία με τεράστια οικονομική και κοινωνική βαρύτητα και προειδοποίησε τους βουλευτές πως η κουλτούρα αποπληρωμής δεν είναι απλώς τραπεζική επιδίωξη, αλλά λειτουργεί ως «δημόσιο αγαθό» για το χρηματοπιστωτικό σύστημα και την κοινωνία. Ένα αγαθό το οποίο, όπως υπογράμμισε, στηρίζεται αυστηρά σε ένα αξιόπιστο πλαίσιο εκποιήσεων και αφερεγγυότητας.
Το ιστορικό χαμηλό των ΜΕΔ και ο κίνδυνος υποτροπής
Η έμμεση προειδοποίηση έρχεται σε μια περίοδο που το τραπεζικό σύστημα καταγράφει αξιοσημείωτη ανθεκτικότητα. Όπως χαρακτηριστικά ανέφερε ο Διοικητής στην ομιλία του, τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια, «η χρόνια παθογένεια του τραπεζικού συστήματος» όπως τα αποκάλεσε, έχουν πλέον υποχωρήσει σε επίπεδα χαμηλότερα του ευρωπαϊκού μέσου όρου. Σύμφωνα με τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία της Κεντρικής Τράπεζας, τον Ιούλιο του 2026 τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια περιορίστηκαν στο ιστορικό χαμηλό του 1,5%.
Χωρίς να το αναφέρει ευθέως, ο Διοικητής, άφησε να εννοηθεί με εύσχημο τρόπο ότι τυχόν νέα απόπειρα που θα θέσει σε αμφισβήτηση την κουλτούρα αποπληρωμών μόνο ζημιά θα προκαλέσει.
Εκλογές προ των πυλών
Η πολιτική αρένα για τη διεκδίκηση του χρίσματος, που οδηγεί στο ανώτατο αξίωμα της χώρας, έχει ανοίξει και η προϊστορία διδάσκει ότι το νομοθετικό πλαίσιο των εκποιήσεων έλκει το ενδιαφέρον των υποψηφίων και των κομμάτων. Μόλις τον Απρίλιο του 2026, άλλωστε, η Βουλή είχε προχωρήσει σε σημαντικές αλλαγές στον νόμο για τις εκποιήσεις ενυπόθηκων ακινήτων, με δηλωμένο σκοπό την προστασία των δανειοληπτών που δυσκολεύονται να αποπληρώσουν τα χρέη τους. Ωστόσο, τόσο η Κεντρική Τράπεζα όσο και η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα προειδοποίησαν ότι οι συγκεκριμένες τροποποιήσεις ενείχαν σοβαρούς κινδύνους για τις τράπεζες, τους πολίτες και την οικονομία. Σύμφωνα με τις δύο αρχές, οι αλλαγές θα επανέφεραν το νομοθετικό πλαίσιο στη μορφή που είχε πριν το 2018, ανοίγοντας τον δρόμο για ατέρμονες δικαστικές διαδικασίες που θα επιμήκυναν υπερβολικά την περίοδο ρευστοποίησης ενός ακινήτου.
Η διάβρωση του «δημόσιου αγαθού»
Όταν το νομοθετικό πλαίσιο ανοίγει την πόρτα στις καθυστερήσεις, υπονομεύεται άμεσα η οικονομική πειθαρχία, θέτοντας σε κίνδυνο το «δημόσιο αγαθό» που επικαλέστηκε ο Διοικητής. Η ανησυχία των εποπτικών αρχών είναι πως κάποιοι ενδέχεται να εκμεταλλευτούν τις καθυστερήσεις στα δικαστήρια και να σταματήσουν να πληρώνουν τα χρέη τους, ακόμη και αν έχουν την οικονομική δυνατότητα. Μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να απειλήσει ευθέως τη συνολική χρηματοοικονομική σταθερότητα της χώρας και να προκαλέσει πλήγμα στα δημόσια οικονομικά.
Το κόστος στους συνεπείς
Η υπονόμευση αυτού του κεκτημένου καταλήγει να ζημιώνει τους συνεπείς πολίτες και την πραγματική οικονομία. Σύμφωνα με τα στοιχεία της Κεντρικής Τράπεζας μέχρι το 2025, σχεδόν 6 στα 10 δάνεια (το 58,7% του συνόλου των χορηγήσεων) στο κυπριακό τραπεζικό σύστημα εξασφαλίζονταν με ακίνητα. Όταν ένα ακίνητο εγκλωβίζεται νομικά για χρόνια, η ανακτήσιμη αξία του ενδέχεται να μειωθεί, μεγαλώνοντας τη ζημιά της τράπεζας.
Για να αντισταθμίσουν αυτόν τον αυξημένο κίνδυνο, οι τράπεζες ενδέχεται να αντιδράσουν με δύο τρόπους, τους οποίους είχαν περιγράψει στο πρόσφατο παρελθόν οι εποπτικές Αρχές. Ενδεχομένως να υιοθετήσουν αυστηρότερα κριτήρια που θα κάνουν πολύ δύσκολη την εξασφάλιση χρηματοδότησης και να αυξήσουν τα επιτόκια των ενυπόθηκων δανείων. Έτσι οι νομοθετικές παρεμβάσεις έρχονται να πλήξουν τους συνεπείς δανειολήπτες και το «δημόσιο αγαθό» της κουλτούρας αποπληρωμής που ανέφερε ο επικεφαλής της Κεντρικής Τράπεζας.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΑ
