Περισσότερα από 800 πλοία παραμένουν εγκλωβισμένα στα Στενά του Ορμούζ, με την εύθραυστη εκεχειρία να δημιουργεί συγκρατημένη αισιοδοξία, αλλά και αβεβαιότητα για την επανεκκίνηση της ναυσιπλοΐας

Οι πλοιοκτήτες σπεύδουν να αποκωδικοποιήσουν τις λεπτομέρειες της συμφωνίας εκεχειρίας μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, η οποία ενδέχεται να ξεμπλοκάρει προσωρινά τα Στενά του Ορμούζ και να επιτρέψει την έξοδο σε περισσότερα από 800 πλοία που παραμένουν εγκλωβισμένα στον Περσικό Κόλπο.

Το κρίσιμο θαλάσσιο πέρασμα έχει ουσιαστικά κλείσει από τα τέλη Φεβρουαρίου, όταν οι επιθέσεις των ΗΠΑ και του Ισραήλ οδήγησαν το Ιράν να ενισχύσει τον έλεγχό του, προκαλώντας πρωτοφανή ασφυξία στην παγκόσμια ενεργειακή τροφοδοσία. Αδυνατώντας να διασφαλίσουν την ασφάλεια χιλιάδων ναυτικών και των φορτίων τους, τα πλοία παραμένουν σε αναμονή εκατέρωθεν των Στενών, με την κυκλοφορία να έχει περιοριστεί δραματικά.

Λίγες ώρες πριν από τη λήξη της προθεσμίας που είχε θέσει ο Πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών, Ντόναλντ Τραμπ, το βράδυ της Τρίτης (ώρα ΗΠΑ), οι δύο πλευρές συμφώνησαν σε εκεχειρία με αντάλλαγμα το άνοιγμα του περάσματος.

Ωστόσο, βασικές λεπτομέρειες μένει να αποσαφηνιστούν: το Ιράν δηλώνει ότι συμφώνησε σε δύο εβδομάδες ασφαλούς διέλευσης σε συντονισμό με τις ένοπλες δυνάμεις του και υπό «τεχνικούς περιορισμούς», ενώ ο Τραμπ έκανε λόγο για «ΠΛΗΡΗ, ΑΜΕΣΗ και ΑΣΦΑΛΗ επαναλειτουργία». Παραμένει επίσης αδιευκρίνιστο αν έχουν συμφωνηθεί τέλη διέλευσης ή πότε ακριβώς τίθεται σε ισχύ η εκεχειρία.

Σε ξεχωριστή ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, ο Τραμπ ανέφερε ότι οι ΗΠΑ θα συμβάλουν στην αποσυμφόρηση της ναυτιλιακής κίνησης και θα παραμείνουν στην περιοχή για να διασφαλίσουν την ομαλή ροή.

Για τους πλοιοκτήτες, ωστόσο, τα πρώτα νέα αρκούν για να φέρουν συγκρατημένη αισιοδοξία. Η Ένωση Ιαπώνων Πλοιοκτητών, ένας από τους σημαντικότερους φορείς του κλάδου, ανακοίνωσε ότι θα εξετάσει τις λεπτομέρειες της συμφωνίας και θα ενημερώσει τα μέλη της.

Παρά ταύτα, οι περισσότεροι επισημαίνουν ότι απαιτείται μεγαλύτερη σαφήνεια πριν κινηθούν τα πλοία, ενώ ακόμη και στο καλύτερο σενάριο η πλήρης αποκατάσταση των ροών θα χρειαστεί χρόνο. Σε περιόδους ειρήνης, περίπου 135 πλοία διέρχονται καθημερινά από τα Στενά, αριθμός που έχει πλέον καταρρεύσει. «Δεν επανεκκινείς τις παγκόσμιες ναυτιλιακές ροές μέσα σε 24 ώρες», σημείωσε η Τζένιφερ Πάρκερ, επίκουρη καθηγήτρια στο Ινστιτούτο Άμυνας και Ασφάλειας του Πανεπιστημίου της Δυτικής Αυστραλίας. «Οι ιδιοκτήτες δεξαμενόπλοιων, οι ασφαλιστές και τα πληρώματα πρέπει να πειστούν ότι ο κίνδυνος έχει πραγματικά μειωθεί — όχι απλώς παγώσει».

Τα πλοία μεταφοράς ενέργειας αποτελούν μεγάλο μέρος του στόλου που παραμένει εγκλωβισμένος στον Κόλπο, σύμφωνα με στοιχεία της Kpler. Συνολικά, 426 δεξαμενόπλοια μεταφέρουν αργό πετρέλαιο και καθαρά καύσιμα, ενώ 34 πλοία μεταφέρουν LPG και 19 υγροποιημένο φυσικό αέριο. Τα υπόλοιπα μεταφέρουν ξηρά φορτία, όπως αγροτικά προϊόντα, μέταλλα ή εμπορευματοκιβώτια.

Τα σχέδια εκεχειρίας αποτελούν απαραίτητο βήμα, αλλά μόνο την αρχή, δήλωσε ο Λιούις Χαρτ, επικεφαλής ναυτιλίας στην Ασία για τον ασφαλιστικό μεσίτη Willis Towers Watson. «Ακόμη και εντός ενός παραθύρου δύο εβδομάδων, αναμένουμε ότι η δραστηριότητα θα επανεκκινήσει σταδιακά και όχι μαζικά», σημείωσε.

Έμποροι και πλοιοκτήτες θα παρακολουθούν πλέον στενά ποια πλοία επιχειρούν να διασχίσουν τα Στενά προς κάθε κατεύθυνση — ιδίως όσα δεν απολαμβάνουν συνήθως ιρανικής προστασίας — και πώς εξελίσσονται τα ταξίδια τους. Μέχρι το πρωί της Τετάρτης, περισσότερα από 1.000 πλοία περίμεναν και από τις δύο πλευρές, συγκεντρωμένα γύρω από το Ντουμπάι και το Χορ Φακάν.

«Είναι θετικό ότι η αγορά αντιδρά όπως αντιδρά, αλλά πρόκειται για την πρώτη ημέρα μιας εύθραυστης εκεχειρίας», δήλωσε στο Bloomberg Television ο Μάικλ Πρέτζεντ, πρώην σύμβουλος των αμερικανικών υπηρεσιών πληροφοριών. «Είναι πιθανό να δούμε το καθεστώς να ελέγχει ποιος περνά, ποιος πληρώνει και ποιος αποκλείεται».

Τα πρώτα δύο πλοία που φαίνεται να επιχειρούν έξοδο μετά την ανακοίνωση της συμφωνίας πλέουν μαζί προς τα ιρανικά νησιά Λαράκ και Κεσμ το πρωί της Τετάρτης, σύμφωνα με δεδομένα παρακολούθησης. Το ένα είναι το Tour 2, δεξαμενόπλοιο τύπου Suezmax υπό ιρανική σημαία που τελεί υπό αμερικανικές κυρώσεις.

Σύμφωνα με το Bloomberg, δίπλα του πλέει το φορτηγό πλοίο NJ Earth, ελληνικών συμφερόντων, του οποίου το ιστορικό κινήσεων στον Περσικό Κόλπο υποδηλώνει είτε απόπειρα απόκρυψης θέσης είτε παρεμβολές ηλεκτρονικού πολέμου. Δεν υπήρχαν διαθέσιμα στοιχεία επικοινωνίας στη βάση δεδομένων Equasis για την πλοιοκτήτρια NJ Earth Marine Ltd. και τη διαχειρίστρια NJ Trust Marine Ltd.

Ιδιαίτερη προσοχή θα δοθεί και στις μετακινήσεις πλοίων LNG, καθώς κανένα φορτωμένο πλοίο δεν έχει καταφέρει να περάσει από τα Στενά από την έναρξη του πολέμου, ενώ μία πρόσφατη απόπειρα κατέληξε σε αναστροφή της τελευταίας στιγμής. Περίπου το 20% της παγκόσμιας διακίνησης LNG διέρχεται από τα Στενά του Ορμούζ.

Σύμφωνα με στοιχεία του Διεθνούς Ναυτιλιακού Οργανισμού στα τέλη Μαρτίου, περίπου 20.000 ναυτικοί βρίσκονται εγκλωβισμένοι στα πλοία αυτά, καθώς και σε βοηθητικά και υποστηρικτικά σκάφη. Οι εργαζόμενοι αυτοί αντιμετωπίζουν μειούμενα αποθέματα, κόπωση και έντονη ψυχολογική πίεση, προειδοποιεί ο οργανισμός των Ηνωμένων Εθνών.

Πηγή: newmoney.gr

Διαβάστε επίσης: Εκποιήσεις: Το στοίχημα του χρόνου και η παγίδα της μη συντήρησης