Η κεντρική τράπεζα της Ελβετίας αποκάλυψε ότι προχώρησε σε αγορές ξένου συναλλάγματος ύψους 3,9 δισ. φράγκων το πρώτο τρίμηνο, επιχειρώντας να περιορίσει την ισχυρή ανατίμηση του φράγκου

Η Ελβετική Εθνική Τράπεζα (SNB) παρενέβη στην αγορά συναλλάγματος κατά το πρώτο τρίμηνο του έτους, επιδιώκοντας να ανακόψει την έντονη ενίσχυση του ελβετικού φράγκου που προκάλεσε η γεωπολιτική κρίση στη Μέση Ανατολή και οι αυξημένες εισροές κεφαλαίων προς ασφαλή επενδυτικά καταφύγια.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που δημοσιοποίησε την Τρίτη, η SNB αγόρασε ξένο συνάλλαγμα αξίας 3,9 δισ. ελβετικών φράγκων (περίπου 4,8 δισ. δολάρια) κατά το πρώτο τρίμηνο του έτους.

Αναλυτές της UBS εκτιμούν ότι το μεγαλύτερο μέρος των παρεμβάσεων πραγματοποιήθηκε τον Μάρτιο, αμέσως μετά την έναρξη της πολεμικής σύγκρουσης μεταξύ ΗΠΑ, Ισραήλ και Ιράν.

Παρέμβαση για να περιοριστεί το «ασφαλές καταφύγιο»

Τα στοιχεία αποτυπώνουν την αυξημένη διάθεση της ελβετικής κεντρικής τράπεζας να παρέμβει στις αγορές συναλλάγματος, όπως είχε προαναγγείλει στις αρχές Μαρτίου, προκειμένου να αποτρέψει την υπερβολική ενίσχυση του φράγκου λόγω των εισροών επενδυτών που αναζητούσαν ασφάλεια.

Η προηγούμενη σημαντική παρέμβαση της SNB είχε πραγματοποιηθεί το 2025, μετά τις ανακοινώσεις του προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, για τους λεγόμενους «δασμούς της Ημέρας Απελευθέρωσης». Ωστόσο, το ύψος των φετινών παρεμβάσεων ήταν χαμηλότερο.

Το φράγκο έφτασε σε υψηλό δεκαετίας

Από τις αρχές Ιανουαρίου έως τα μέσα Μαρτίου, το ελβετικό φράγκο ενισχύθηκε σταθερά έναντι του ευρώ, καταγράφοντας άνοδο έως και 3,5% σε σχέση με τις αρχές του έτους.

Στις 9 Μαρτίου, η ισοτιμία διαμορφώθηκε στα 0,8981 φράγκα ανά ευρώ, το υψηλότερο επίπεδο της τελευταίας δεκαετίας.

Στη συνέχεια, μετά τις παρεμβάσεις της SNB, το φράγκο υποχώρησε αισθητά, με αποτέλεσμα η συνολική ανατίμηση κατά το πρώτο τρίμηνο να περιοριστεί σε λιγότερο από 1%.

Έκτακτη ανακοίνωση μετά τις επιθέσεις στο Ιράν

Μετά τις πρώτες επιθέσεις κατά του Ιράν, η SNB προχώρησε σε μια ασυνήθιστη δημόσια ανακοίνωση, γνωστοποιώντας ότι ήταν έτοιμη να παρέμβει στην αγορά συναλλάγματος ώστε να αποτρέψει μια «ταχεία και υπερβολική ανατίμηση του ελβετικού φράγκου», η οποία, όπως προειδοποίησε, θα έθετε σε κίνδυνο τη σταθερότητα των τιμών.

Πριν από τη δημοσιοποίηση των επίσημων στοιχείων, ο οικονομολόγος της UBS, Florian Germanier, είχε εκτιμήσει ότι μόνο τον Μάρτιο οι παρεμβάσεις ανήλθαν περίπου στα 2,5 δισ. φράγκα.

Οι παρεμβάσεις παραμένουν βασικό εργαλείο

Η στρατηγική των παρεμβάσεων στην αγορά συναλλάγματος έχει βρεθεί στο επίκεντρο της επικοινωνίας της SNB τους τελευταίους μήνες.

Κατά την τελευταία συνεδρίαση νομισματικής πολιτικής, η τράπεζα χαλάρωσε ελαφρώς τη διατύπωσή της, αναγνωρίζοντας ότι οι πιέσεις για ανατίμηση του φράγκου έχουν περιοριστεί και δηλώνοντας ότι είναι έτοιμη να παρέμβει «εφόσον χρειαστεί».

Η SNB δημοσιεύει τα σχετικά στοιχεία με τρίμηνη καθυστέρηση, γεγονός που σημαίνει ότι τα δεδομένα για το δεύτερο τρίμηνο —τα οποία θα δείξουν αν συνεχίστηκαν οι αγορές ξένου συναλλάγματος— θα ανακοινωθούν τον Σεπτέμβριο.

Γιατί ανησυχεί η SNB

Το ελβετικό φράγκο αποτελεί βασικό παράγοντα για τη διαμόρφωση του πληθωρισμού στην Ελβετία, καθώς η ισχυρή ισοτιμία μειώνει το κόστος των εισαγόμενων αγαθών και ασκεί αποπληθωριστικές πιέσεις.

Με τα βασικά επιτόκια να βρίσκονται ήδη στο 0%, η SNB διαθέτει περιορισμένα περιθώρια περαιτέρω νομισματικής χαλάρωσης, πέραν της ιδιαίτερα αμφιλεγόμενης επιλογής επαναφοράς αρνητικών επιτοκίων.

Ο πληθωρισμός διαμορφώθηκε στο 0,6% τον Μάιο, παρά την άνοδο των τιμών της ενέργειας λόγω της κρίσης στη Μέση Ανατολή, ενώ οι οικονομολόγοι εκτιμούν ότι τα στοιχεία του Ιουνίου, που αναμένονται την Πέμπτη, θα δείξουν περαιτέρω επιβράδυνση στο 0,5%.

Οι αμερικανικές πιέσεις

Η αγορά ξένων περιουσιακών στοιχείων αποτελεί το βασικό εργαλείο της SNB για την αποδυνάμωση του φράγκου, πολιτική που εφαρμόστηκε επί σειρά ετών έως το 2022, διογκώνοντας σημαντικά τον ισολογισμό της κεντρικής τράπεζας.

Οι παρεμβάσεις αυτές είχαν προκαλέσει κατά το παρελθόν την αντίδραση της Ουάσιγκτον. Κατά την πρώτη προεδρία του Ντόναλντ Τραμπ, η Ελβετία είχε χαρακτηριστεί από τις ΗΠΑ ως «χειραγωγός νομίσματος», χαρακτηρισμός που αργότερα αποσύρθηκε. Ωστόσο, πέρυσι η χώρα επανήλθε στη λίστα παρακολούθησης του αμερικανικού υπουργείου Οικονομικών.

Σε κοινή δήλωση του αμερικανικού Υπουργείου Οικονομικών, της SNB και της ελβετικής κυβέρνησης είχε διευκρινιστεί ότι οι παρεμβάσεις δεν χρησιμοποιούνται για την απόκτηση ανταγωνιστικού πλεονεκτήματος, αλλά ως θεμιτό εργαλείο αντιμετώπισης υπερβολικών διακυμάνσεων στις αγορές συναλλάγματος.

Ο πρόεδρος της SNB, Μάρτιν Σλέγκελ, έχει επίσης ξεκαθαρίσει ότι οι αμερικανικές πιέσεις δεν θα εμποδίσουν την κεντρική τράπεζα να παρεμβαίνει στην αγορά όταν αυτό κρίνεται αναγκαίο.

Πηγή: newmoney.gr

Διαβάστε επίσης: Οι φόροι κρατούν γεμάτα τα κρατικά ταμεία – Πλεόνασμα €552,9 εκατ. το 5μηνο, αυξημένο από πέρσι