Υπό πίεση ο πρωτογενής τομέας - Κερδισμένος ο δευτερογενής - Το ισοζύγιο των επιπτώσεων

Στο όνομα της γεωπολιτικής αναδιάταξης, οι Βρυξέλλες επιλέγουν να ανοίξουν διάπλατα την ευρωπαϊκή αγορά, μετακυλίοντας το κόστος στους αγρότες, στις τοπικές οικονομίες και στο περιβάλλον.

Τα οφέλη από την άλλη συγκεντρώνονται σε μεγάλες εξαγωγικές επιχειρήσεις και βιομηχανικούς ομίλους και δη της Γερμανίας.

Η έγκριση της συμφωνίας, έπειτα από 25 χρόνια διαπραγματεύσεων, δεν σηματοδοτεί συναίνεση, αλλά ρήξη ανάμεσα στις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις και τους αγρότες τους, εγείροντας σοβαρά περιβαλλοντικά ερωτήματα και προκαλώντας βαθύ ρήγμα στο εσωτερικό της Ε.Ε.

Δεν έπεισε

Η Κομισιόν χαιρέτισε τη συμφωνία ως κρίσιμη για την ενίσχυση των εξαγωγών και την υποστήριξη της καταρρέουσας οικονομίας της, όμως δεν έπεισε όλα τα κράτη. Η κορυφαία παραγωγός αγροτικών προϊόντων, η Γαλλία, αντέδρασε έντονα, χαρακτηρίζοντάς την επίθεση στον ισχυρό αγροτικό τομέα της, χωρίς ωστόσο να καταφέρει να την ανατρέψει.

Ο υπουργός Γεωργίας της Πολωνίας δήλωσε ότι 21 χώρες στήριξαν τη συμφωνία, με την Αυστρία, τη Γαλλία, την Ουγγαρία, την Ιρλανδία και την Πολωνία να ψηφίζουν κατά και το Βέλγιο να απέχει, ενώ η Ιταλία, η οποία ζήτησε μια τελευταία καθυστέρηση τον Δεκέμβριο, ενέκρινε στο τέλος τη συμφωνία.

Η συμφωνία θα δημιουργήσει μια τεράστια αγορά άνω των 700 εκατ. καταναλωτών, καθιστώντας τη μια από τις μεγαλύτερες ζώνες ελεύθερου εμπορίου στον κόσμο.

Στο πλαίσιο μιας ευρύτερης προσπάθειας διαφοροποίησης του εμπορίου απέναντι στους δασμούς των ΗΠΑ και απεξάρτησης από την Κίνα, θα φέρει την Ε.Ε. πιο κοντά στη Βραζιλία, την Παραγουάη, την Αργεντινή και την Ουρουγουάη, καταργώντας τους εισαγωγικούς δασμούς σε πάνω από το 90% των προϊόντων, συμπεριλαμβανομένων των αυτοκινήτων, από το σημερινό επίπεδο του 35%, σε διάστημα 15 ετών.

Η Ε.Ε. θα καταργήσει σταδιακά τους δασμούς στο 92% των εξαγωγών της Mercosur σε χρονικό ορίζοντα έως 10 ετών. Η Mercosur θα καταργήσει επίσης τους δασμούς σε αγροτικά προϊόντα της Ε.Ε., όπως το 27% στα κρασιά και το 35% στα αλκοολούχα ποτά. Αυτό θα εξοικονομήσει στις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις 4 δισ. ευρώ ανά έτος από δασμούς και θα ενισχύσει τις εξαγωγές οχημάτων, μηχανημάτων, κρασιών και αποσταγμάτων προς τη Λατινική Αμερική, σύμφωνα με την Ε.Ε.

Ισομερής κατανομή

Το διμερές εμπόριο αγαθών ανήλθε το 2024 σε 111,2 δισ. ευρώ και ήταν περίπου ισομερώς κατανεμημένο.

Οι εξαγωγές της Ε.Ε. κυριαρχούνται από μηχανήματα, χημικά και εξοπλισμό μεταφορών, ενώ της Mercosur επικεντρώνονται σε αγροτικά προϊόντα, ορυκτά, όπως λίθιο, χαρτοπολτό και χαρτί.

Επίσης, οι εταιρείες της Ε.Ε. θα μπορούν να συμμετέχουν σε δημόσιους διαγωνισμούς στη Mercosur με τους ίδιους όρους όπως οι τοπικοί προμηθευτές, κάτι που η Mercosur δεν είχε προσφέρει έως τώρα σε άλλες εμπορικές συμφωνίες.

Το Bloomberg Economics εκτιμά ότι η συμφωνία θα ενισχύσει την οικονομία του μπλοκ Mercosur έως και 0,7% και της Ευρώπης κατά 0,1%. Γεωπολιτικά, θα ενίσχυε επίσης την παρουσία της Ε.Ε. σε μια περιοχή όπου η Κίνα έχει αναδειχθεί σε σημαντικό προμηθευτή βιομηχανικών προϊόντων και αγοραστή εμπορευμάτων.

Για να πείσει τους σκεπτικιστές, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει θεσπίσει δικλίδες ασφαλείας που μπορούν να αναστέλλουν τις εισαγωγές ευαίσθητων αγροτικών προϊόντων. Έχει ενισχύσει τους ελέγχους εισαγωγών, ιδίως όσον αφορά τα κατάλοιπα φυτοφαρμάκων, δημιούργησε ταμείο κρίσης ύψους 6,3 δισ. ευρώ για τους αγρότες της Ε.Ε., το οποίο θα μπορούσε να καλύψει το «απίθανο ενδεχόμενο» η συμφωνία να βλάψει τις αγροτικές αγορές της Ε.Ε., επιτάχυνε τη στήριξη ύψους 45 δισ. ευρώ προς τους αγρότες και δεσμεύτηκε να μειώσει τους δασμούς στις εισαγωγές λιπασμάτων.

REUTERS/Yves Herman

Αυξημένες ποσοστώσεις

Για πιο ευαίσθητα αγροτικά προϊόντα, η Ε.Ε. θα προσφέρει αυξημένες ποσοστώσεις, μεταξύ των οποίων επιπλέον 99.000 μετρικούς τόνους βόειου κρέατος, ενώ η Mercosur θα παραχωρήσει στην Ε.Ε. αδασμολόγητη ποσόστωση 30.000 τόνων για τυριά. Υπάρχουν επίσης ποσοστώσεις της Ε.Ε. για πουλερικά, χοιρινό, ζάχαρη, αιθανόλη, ρύζι, μέλι, αραβόσιτο και γλυκό καλαμπόκι, καθώς και ποσοστώσεις της Mercosur για γάλα σε σκόνη και βρεφικό γάλα.

Οι πρόσθετες εισαγωγές αντιστοιχούν στο 1,6% της κατανάλωσης βόειου κρέατος στην Ε.Ε. και στο 1,4% για τα πουλερικά. Επιπλέον, η συμφωνία αναγνωρίζει περίπου 350 γεωγραφικές ενδείξεις -από τη φέτα της Ελλάδας έως τη σαμπάνια της Γαλλίας- για την αποτροπή απομιμήσεων ορισμένων παραδοσιακών τροφίμων της Ε.Ε.

Οι Ευρωπαίοι αγρότες διαμαρτύρονται ότι μια τέτοια συμφωνία θα οδηγήσει σε φθηνές εισαγωγές νοτιοαμερικανικών προϊόντων, κυρίως βόειου κρέατος, που δεν πληρούν τα περιβαλλοντικά και τα πρότυπα ασφάλειας τροφίμων της Ε.Ε. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δηλώνει ότι τα πρότυπα της Ε.Ε δεν θα χαλαρώσουν.

Η συμφωνία περιλαμβάνει δεσμεύσεις για το περιβάλλον, μεταξύ των οποίων και την αποτροπή περαιτέρω αποψίλωσης μετά το 2030. Ωστόσο, περιβαλλοντικές οργανώσεις υποστηρίζουν ότι στερείται δεσμευτικών και εκτελεστών μέτρων.

Σε νέα πολιτική κρίση η Γαλλία

Η γαλλική κυβέρνηση δέχθηκε σφοδρή κριτική από πολιτικούς αντιπάλους και αγρότες, αφού απέτυχε να μπλοκάρει την έγκριση της εμπορικής συμφωνίας, με τα κόμματα της άκρας δεξιάς και της άκρας αριστεράς να καταθέτουν προτάσεις μομφής.

Το κόμμα της άκρας αριστεράς Ανυπότακτη Γαλλία (LFI) κατέθεσε πρόταση μομφής χθες το πρωί, ενώ η ακροδεξιά Εθνική Συσπείρωση (RN) δήλωσε ότι θα κατέθετε επίσης πρόταση εναντίον της προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.

Οι προτάσεις μομφής υπογραμμίζουν το εσωτερικό πολιτικό κόστος που αντιμετωπίζει η κυβέρνηση του προέδρου Εμανουέλ Μακρόν εξαιτίας της εμπορικής συμφωνίας με τις χώρες της Νότιας Αμερικής, την ώρα που προσπαθεί να περάσει στο κοινοβούλιο τον ήδη καθυστερημένο προϋπολογισμό του 2026.

Θεωρείται απίθανο το RN και το LFI να συγκεντρώσουν αρκετές ψήφους στο κοινοβούλιο για να ανατρέψουν την κυβέρνηση, η οποία ηγείται από τον πρωθυπουργό Σεμπαστιάν Λεκoρνί. Ωστόσο, οι απειλές τους αναδεικνύουν το επισφαλές… πολιτικό σχοινί στο οποίο συνεχίζει να βαδίζει η κυβέρνηση Μακρόν, λίγο περισσότερο από έναν χρόνο πριν από τις προεδρικές εκλογές του 2027, με αναλυτές να εκτιμούν ότι η συμφωνία θα μπορούσε να ενισχύσει την ακροδεξιά Εθνική Συσπείρωση την επόμενη χρονιά. Η επικεφαλής του κόμματος, Μαρίν Λεπέν, κάλεσε τον Μακρόν να απειλήσει με αναστολή της συνεισφοράς της Γαλλίας στον προϋπολογισμό της Ε.Ε.

Η Ματίλντ Πανό από το LFI δήλωσε ότι η Γαλλία «ταπεινώθηκε» από τις Βρυξέλλες και στη διεθνή σκηνή. Ο πρωθυπουργός Σεμπαστιάν Λεκoρνί δήλωσε ότι οι προτάσεις μομφής στέλνουν αρνητικό μήνυμα στο εξωτερικό, σε μια περίοδο που η Γαλλία θα έπρεπε να προσπαθεί να πείσει άλλα ευρωπαϊκά κράτη, ενώ παράλληλα καθυστερούν και τις διαπραγματεύσεις για τον προϋπολογισμό.

Πηγή: naftemporiki.gr

Διαβάστε επίσης: Η δράση σήμερα καθορίζει τη θέση της Κύπρου στο αύριο