Η Κομισιόν προβλέπει επιβράδυνση της ανάπτυξης στο 2,3% το 2026, αλλά διατηρεί θετικές προοπτικές για την Κύπρο - Κάτω από το 60% του ΑΕΠ το δημόσιο χρέος για πρώτη φορά από το 2009

Ανθεκτικότητα αναμένεται να παρουσιάσει η ανάπτυξη της Κυπριακής Οικονομίας, παρά το σοκ από τη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή, σύμφωνα με τις Εαρινές Προβλέψεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής που παρουσιάστηκαν την Πέμπτη στις Βρυξέλλες, προβλέποντας επιβράδυνση ωστόσο της ανάπτυξης κατά 2,3% το 2026 και κατά 2,7% το 2027.

Όπως αναφέρεται στην έκθεση της Κομισιόν, οι εξαγωγές υπηρεσιών αναμένεται να παραμείνουν ανθεκτικές παρά την πτώση του τουρισμού, ενώ για πρώτη φορά από το 2009 ο δείκτης χρέους προς ΑΕΠ υποχώρησε κάτω από το όριο του 60% ενώ συνεχίζεται η έντονη πτωτική πορεία.

Σύμφωνα με την έκθεση, το πραγματικό ΑΕΠ για την Κύπρο αυξήθηκε κατά 3,8% το 2025, υποστηριζόμενο από την ισχυρή ιδιωτική κατανάλωση και τις εξαγωγές υπηρεσιών, ιδιαίτερα από την άνθηση των δραστηριοτήτων τεχνολογίας πληροφορικής και επικοινωνιών (ICT) και την αύξηση των τουριστικών αφίξεων. Οι επενδύσεις, εξαιρουμένων των εγγραφών πλοίων, αυξήθηκαν επίσης, καθώς η κατασκευαστική δραστηριότητα ενισχύθηκε.

Αναφέρεται ότι η ιδιωτική κατανάλωση αναμένεται να παραμείνει για την Κύπρο ο βασικός κινητήριος μοχλός της ανάπτυξης, ωστόσο εκτιμάται ότι θα επιβραδυνθεί λόγω της αύξησης του εισαγόμενου πληθωρισμού, ο οποίος επηρεάζει αρνητικά τα διαθέσιμα εισοδήματα των νοικοκυριών. Παράλληλα, επιβραδύνονται και οι εισροές ξένων εργαζομένων που προηγουμένως ενίσχυαν τη ζήτηση. Η ενίσχυση του εγχώριου τουρισμού αναμένεται να αντισταθμίσει εν μέρει τις πιέσεις αυτές. 

Οι επενδύσεις, χωρίς να υπολογίζονται οι νηολογήσεις πλοίων, προβλέπεται να παρουσιάσουν επιβράδυνση αλλά να ανακάμψουν στη διάρκεια του 2026, καθώς το αυξημένο κόστος καθυστερεί επενδυτικές αποφάσεις, παρά τη στήριξη από το τελευταίο έτος εφαρμογής του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (RRF). 

Η Κομισιόν σημειώνει ότι οι εξαγωγές υπηρεσιών αναμένεται να παραμείνουν ανθεκτικές παρά την πτώση του τουρισμού, καθώς οι τομείς ICT, χρηματοοικονομικών και επιχειρηματικών υπηρεσιών δεν επηρεάζονται σημαντικά από τη σύγκρουση. Αντίθετα, στην έκθεση οι τουριστικές αφίξεις χαρακτηρίζονται «ιδιαίτερα ευαίσθητες στις γεωπολιτικές εξελίξεις», ενώ ενδεχόμενες διαταραχές στο παγκόσμιο εμπόριο θα μπορούσαν να επηρεάσουν αρνητικά και τη ναυτιλία. 

Παρά το αναμενόμενο εμπορικό πλεόνασμα, ο επαναπατρισμός κερδών από ξένες εταιρείες συνεχίζει να επιβαρύνει το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών, το οποίο προβλέπεται να διευρυνθεί το 2026 λόγω της αύξησης στις τιμές πετρελαίου, πριν αρχίσει να περιορίζεται σταδιακά το 2027. 

Στο μέτωπο του πληθωρισμού, η Επιτροπή προβλέπει άνοδο του γενικού δείκτη τιμών στο 3,6% το 2026, από 0,8% το 2025, κυρίως λόγω της εκτίναξης των τιμών ενέργειας. Ωστόσο, το 2027 ο πληθωρισμός αναμένεται να αποκλιμακωθεί στο 2,2%, καθώς θα εξομαλυνθούν σταδιακά οι τιμές ενέργειας.

Αναφέρεται ότι η κυβέρνηση επιχειρεί να περιορίσει τις πιέσεις μέσω μειώσεων στον ΦΠΑ και στους ειδικούς φόρους κατανάλωσης στα ενεργειακά προϊόντα. Η έκθεση εκτιμά ωστόσο ότι οι ασθενέστερες προοπτικές για τον τουρισμό θα συμβάλουν σε συγκράτηση του πληθωρισμού στις υπηρεσίες, καθώς οι επιχειρήσεις πιθανόν να προχωρήσουν σε πιο ανταγωνιστικές τιμολογήσεις για να προσελκύσουν τουρίστες. 

Σε ό,τι αφορά την αγορά εργασίας, σύμφωνα με την Κομισιόν οι συνθήκες παραμένουν ιδιαίτερα ευνοϊκές, με την απασχόληση να προβλέπεται ότι θα αυξηθεί κατά 1,3% το 2026 και κατά 1,1% το 2027. Το ποσοστό ανεργίας αναμένεται να μειωθεί περαιτέρω στο 4,2%, το χαμηλότερο επίπεδο της τελευταίας δεκαετίας. 

Η Κομισιόν σημειώνει ότι, μετά την επιβράδυνση το 2026, οι πραγματικοί μισθοί θα αρχίσουν να αυξάνονται ταχύτερα το 2027, καθώς η ανάπτυξη θα ενισχύεται και θα λειτουργεί ο μηχανισμός αυτόματης τιμαριθμικής αναπροσαρμογής. Ωστόσο, η αύξηση των μισθών εκτιμάται ότι θα οδηγήσει προσωρινά σε ταχύτερη άνοδο του κόστους εργασίας σε σχέση με την παραγωγικότητα. 

Στα δημόσια οικονομικά, η Κύπρος συνεχίζει να καταγράφει σημαντικά πλεονάσματα. Το δημοσιονομικό πλεόνασμα της γενικής κυβέρνησης διαμορφώθηκε στο 3,4% του ΑΕΠ το 2025, έναντι 4,1% το 2024, καθώς οι δημόσιες δαπάνες αυξήθηκαν ταχύτερα από τα έσοδα. 

Στις δαπάνες περιλαμβάνεται και η επιστροφή ευρωπαϊκής χορηγίας ύψους 0,2% του ΑΕΠ που είχε χορηγηθεί για την κατασκευή του τερματικού υγροποιημένου φυσικού αερίου στο Βασιλικό, λόγω παρατυπιών που διαπιστώθηκαν στο έργο. 

Το δημοσιονομικό πλεόνασμα προβλέπεται να περιοριστεί στο 2,1% του ΑΕΠ το 2026 και να διαμορφωθεί στο 2,5% το 2027, αντανακλώντας την επιβάρυνση ύψους 0,7% του ΑΕΠ από τη φορολογική μεταρρύθμιση που τέθηκε σε ισχύ στις αρχές του 2026 και  περιλαμβάνει μειώσεις σε ειδικές φορολογικές επιβαρύνσεις για επιχειρήσεις και στον φόρο εισοδήματος φυσικών προσώπων, μέσω αναπροσαρμογής φορολογικών κλιμάκων και εκπτώσεων. 

Παράλληλα, ο εταιρικός φορολογικός συντελεστής αυξήθηκε από 12,5% σε 15%, ενώ πρόσθετη επιβάρυνση στον προϋπολογισμό προκαλούν και τα μέτρα στήριξης για την ενέργεια, όπως στοχευμένες επιδοτήσεις και μειώσεις σε ΦΠΑ και ειδικούς φόρους κατανάλωσης. 

Οι δημόσιες επενδύσεις θα συνεχίσουν να στηρίζονται από τα κονδύλια του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανταγωνιστικότητας το 2026, ωστόσο από το 2027 η στήριξη αυτή θα τερματιστεί. Μέρος της απώλειας αυτής αναμένεται να καλυφθεί μέσω αυξημένων αμυντικών δαπανών που θα χρηματοδοτηθούν από δάνεια του προγράμματος SAFE. 

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται και στη σημαντική αποκλιμάκωση του δημόσιου χρέους, καθώς  σύμφωνα με τις προβλέψεις, ο λόγος χρέους προς ΑΕΠ μειώθηκε κατά περισσότερο από επτά ποσοστιαίες μονάδες το 2025, φθάνοντας στο 55% και υποχωρώντας κάτω από το όριο του 60% για πρώτη φορά από το 2009. Η πτωτική πορεία αναμένεται να συνεχιστεί, με το δημόσιο χρέος να περιορίζεται στο 50,4% του ΑΕΠ το 2026 και στο 45,5% το 2027. 

Σύμφωνα με τον πίνακα προβλέψεων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η ιδιωτική κατανάλωση προβλέπεται να αυξηθεί κατά 2% το 2026 και 2,6% το 2027, ενώ η δημόσια κατανάλωση κατά 2,5% και 2% αντίστοιχα. Οι πάγιες επενδύσεις εκτιμάται ότι θα αυξηθούν κατά 2,9% το 2026 και 3,2% το 2027. Οι εξαγωγές αγαθών και υπηρεσιών προβλέπεται να αυξηθούν κατά 1,2% το 2026 και 3,1% το 2027, ενώ οι εισαγωγές κατά 1,3% και 3% αντίστοιχα. 

Πηγή: ΚΥΠΕ

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΑ

Ευρωζώνη: H επιχειρηματική δραστηριότητα συρρικνώθηκε με τον ταχύτερο ρυθμό από το 2023