Η SNB διατηρεί αμετάβλητα τα επιτόκια χάρη στον χαμηλό πληθωρισμό και το ισχυρό φράγκο, όμως οι αγορές αναμένουν αυξήσεις σύντομα, καθώς οι διεθνείς πιέσεις και η άνοδος ενέργειας εντείνονται

Η κεντρική τράπεζα της Ελβετίας (SNB) διατήρησε την Πέμπτη το βασικό της επιτόκιο στο 0%, διαφοροποιούμενη από τον κύκλο σύσφιξης που έχει ήδη ξεκινήσει σε πολλές μεγάλες οικονομίες.

Ωστόσο, αναλυτές της αγοράς εκτιμούν ότι είναι θέμα χρόνου μέχρι η SNB να αναγκαστεί να προχωρήσει σε αυξήσεις επιτοκίων.

Η απόφαση της Πέμπτης σηματοδότησε απόκλιση από τις νομισματικές πολιτικές των βασικών εμπορικών εταίρων της Ελβετίας, όπως η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ), η Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ (Fed) και η Τράπεζα της Ιαπωνίας, οι οποίες έχουν ήδη αρχίσει να αυξάνουν τα επιτόκια για να περιορίσουν τον πληθωρισμό.

Οι κεντρικές τράπεζες του Καναδά και του Ηνωμένου Βασιλείου, επίσης σημαντικοί εμπορικοί εταίροι της Ελβετίας, αναμένεται να ακολουθήσουν αργότερα φέτος.

Γιατί η Ελβετία παραμένει «νησί» χαμηλού πληθωρισμού

Η ιδιαίτερη δομή της ελβετικής οικονομίας έχει προστατεύσει τη χώρα από το κύμα πληθωρισμού που έπληξε γειτονικές οικονομίες και άλλους μεγάλους εμπορικούς εταίρους.

Τον Αύγουστο, ο ετήσιος πληθωρισμός στην Ελβετία αυξήθηκε στο 0,8%, κυρίως λόγω της ανόδου στις τιμές της βενζίνης, του ντίζελ και του πετρελαίου θέρμανσης.

Ωστόσο, το επίπεδο αυτό παραμένει πολύ χαμηλότερο από τις αντίστοιχες επιδόσεις στις ΗΠΑ, το Ηνωμένο Βασίλειο και την Ευρωζώνη.

Οι περισσότερες μεγάλες κεντρικές τράπεζες έχουν στόχο πληθωρισμού 2%, ενώ ο στόχος της SNB είναι να διατηρεί τον πληθωρισμό μεταξύ 0% και 2%.

Η αγορά θεωρεί πλέον σχεδόν βέβαιο ότι η SNB θα ξεκινήσει κάποια στιγμή τον δικό της κύκλο αυξήσεων.

Οι επενδυτές τιμολογούν σχεδόν 50-50 πιθανότητα για αύξηση επιτοκίων έναντι διατήρησης της πολιτικής τον Δεκέμβριο, ενώ δίνουν πιθανότητα άνω του 90% η SNB να έχει ξεκινήσει αυξήσεις έως τις αρχές του 2027.

Σύμφωνα με στοιχεία της LSEG, οι αγορές αναμένουν ότι το βασικό επιτόκιο της SNB θα ανέλθει τουλάχιστον στο 0,75% έως τον Σεπτέμβριο του επόμενου έτους.

Το «όπλο» του ισχυρού ελβετικού φράγκου

Ένας από τους βασικούς λόγους που κρατούν χαμηλά τον πληθωρισμό είναι η ιδιότητα του ελβετικού φράγκου ως ασφαλούς καταφυγίου.

Η ισχύς του νομίσματος δημιουργεί αποπληθωριστικές πιέσεις στην οικονομία, καθώς όταν το φράγκο ενισχύεται, οι εισαγωγές — που έχουν σημαντικό ρόλο στην οικονομία της χώρας — γίνονται φθηνότερες.

Το 2025, καθώς οι επενδυτές αναζητούσαν προστασία από την έντονη μεταβλητότητα στις αγορές, το ελβετικό φράγκο ενισχύθηκε πάνω από 12% έναντι του δολαρίου.

Ωστόσο, το αμερικανικό νόμισμα έχει ανακτήσει περίπου 4% έναντι του φράγκου από τις αρχές του τρέχοντος έτους.

Η SNB παρακολουθεί στενά τις συναλλαγματικές ισοτιμίες, καθώς μια απότομη ή υπερβολική άνοδος του φράγκου μπορεί να περιορίσει τον πληθωρισμό αλλά και να πλήξει την οικονομική δραστηριότητα.

Η SNB έχει ιστορικό «εκπλήξεων» στις αγορές

Η UBS εκτιμούσε προηγουμένως ότι η πρώτη αύξηση επιτοκίων από τη SNB θα πραγματοποιούνταν τον Ιούνιο του 2027.

Ωστόσο, σε ανάλυσή της νωρίτερα αυτόν τον μήνα, οι οικονομολόγοι της τράπεζας ανέφεραν ότι η πτώση της αξίας του φράγκου, οι υψηλές τιμές πετρελαίου και η ανθεκτικότητα της οικονομίας στις ΗΠΑ και την Ευρωζώνη αυξάνουν την πιθανότητα η SNB να κινηθεί νωρίτερα.

«Η υποτίμηση του ελβετικού φράγκου κατά περισσότερο από 2% έναντι του ευρώ και πάνω από 1% έναντι του δολαρίου από την τελευταία συνεδρίαση της SNB τον Ιούνιο μπορεί να αυξήσει τις ανησυχίες ότι ο πληθωρισμός θα επιταχυνθεί περισσότερο από ό,τι αναμενόταν», ανέφεραν.

«Παρότι θεωρούμε αρκετά απίθανο ο πληθωρισμός να ξεπεράσει το 2% τους επόμενους 12 έως 18 μήνες, η SNB έχει ιστορικό να εκπλήσσει τις αγορές».

Το «μέρισμα ασφαλούς καταφυγίου»

Ο Γκεντεόν Τουμόνγκ, επικεφαλής χρηματοοικονομικών σπουδών στη HIM Business School της Ελβετίας, δήλωσε στο CNBC ότι η ελβετική οικονομία απολαμβάνει αυτό που ορισμένοι οικονομολόγοι αποκαλούν «μέρισμα ασφαλούς καταφυγίου».

«Σε αντίθεση με τις ΗΠΑ, το Ηνωμένο Βασίλειο και την Ευρωζώνη, η Ελβετία εισάγει αξιοπιστία όσο εισάγει και αγαθά», ανέφερε.

Σύμφωνα με τον ίδιο, οι εισροές ξένων κεφαλαίων στηρίζουν το φράγκο, το ισχυρό νόμισμα περιορίζει τον εισαγόμενο πληθωρισμό και επιτρέπει στη SNB να διατηρεί χαμηλότερα επιτόκια σε σχέση με τη Fed, την Τράπεζα της Αγγλίας και την ΕΚΤ.

Η SNB έχει στο παρελθόν παρέμβει στις αγορές συναλλάγματος για να σταθεροποιήσει το νόμισμά της και έχει αφήσει ανοικτό το ενδεχόμενο νέων παρεμβάσεων.

Ο Τουμόνγκ υποστήριξε ότι η ευελιξία της ελβετικής νομισματικής πολιτικής επιτρέπει στο φράγκο να απορροφά εξωτερικούς κραδασμούς.

Παράλληλα, η ενέργεια αντιστοιχεί μόλις στο 3,5% του καλαθιού πληθωρισμού της Ελβετίας, έναντι περίπου 7% στην Ευρωζώνη, ενώ η χώρα επωφελείται από την υδροηλεκτρική και πυρηνική ενέργεια.

Χαμηλό χρέος και σταθερές προσδοκίες πληθωρισμού

Ο Τουμόνγκ πρόσθεσε ότι το αυστηρό δημοσιονομικό πλαίσιο της Ελβετίας, με τον κανόνα του φρένου χρέους που απαιτεί ισορροπημένους προϋπολογισμούς, σημαίνει ότι η χώρα δεν χρειάζεται να προσφέρει υψηλότερες αποδόσεις για να προσελκύσει επενδυτές στα ομόλογά της.

Ο Αντόνιο Φατάς, καθηγητής Οικονομικών στο INSEAD και εξωτερικός σύμβουλος του ΔΝΤ, δήλωσε ότι η Ελβετία έχει ιστορικά χαμηλό πληθωρισμό, γεγονός που διατηρεί χαμηλές τις πληθωριστικές προσδοκίες.

«Όταν εμφανίζεται ένα σοκ, μια κεντρική τράπεζα που μπορεί να βασιστεί σε χαμηλές πληθωριστικές προσδοκίες έχει ευκολότερο έργο στη διαχείριση του πληθωρισμού», ανέφερε.

Ωστόσο, σημείωσε ότι αν εξεταστούν τα πραγματικά επιτόκια — δηλαδή τα ονομαστικά επιτόκια προσαρμοσμένα στον πληθωρισμό — η Ελβετία δεν αποτελεί εξαίρεση.

«Ένα επιτόκιο 0% και πληθωρισμός περίπου 0,8% σημαίνουν πραγματικό επιτόκιο -0,8%. Στην Ευρωζώνη, επιτόκιο 2,5% και πληθωρισμός περίπου 3,2% σημαίνουν πραγματικό επιτόκιο -0,7%», ανέφερε.

«Συνολικά, πρόκειται για μια ιστορία χαμηλού πληθωρισμού που διατηρείται επί χρόνια και σταθεροποιεί τις προσδοκίες όλων των οικονομικών παραγόντων».

Πηγή: newmoney.gr

Διαβάστε επίσης: Νέους κανόνες στον ανταγωνισμό ζητά η Κύπρος - Παρέμβαση Δαμιανού στις Βρυξέλλες