Offcanvas
Offcanvas
Οι διαμαρτυρίες στους δρόμους της Γαλλίας και οι πολιτικές τους συνέπειες παρέχουν σημαντικές ενδείξεις για τον οικονομικο μετασχηματισμό στην Ευρώπη, σε βάρος του κράτους πρόνοιας.
Ένα από τα πιο σημαντικά πολιτικά ζητήματα που αντιμετωπίζει η Ευρώπη δεν είναι μόνο το πόσο θα αυξηθούν οι αμυντικές δαπάνες, αλλά και από ποιες πηγές θα χρηματοδοτηθούν αυτές οι δαπάνες.
Η ρωσική απειλή, ο πόλεμος στην Ουκρανία και η μεταβαλλόμενη στάση των ΗΠΑ απέναντι στην ευρωπαϊκή ασφάλεια ωθούν τις ηπειρωτικές χώρες προς μεγαλύτερους εξοπλισμούς.
Ωστόσο, αυτός ο μετασχηματισμός έχει οικονομικό και κοινωνικό κόστος. Η Ευρώπη θέτει τις βάσεις για μια νέα εποχή στην οποία θα απομακρυνθεί από την έννοια του κράτους πρόνοιας, γράφει στον Independent Türkçe ο τούρκος στρατηγικός αναλυτής Osman Gazi Kandemir.
Οι διαμαρτυρίες στους δρόμους της Γαλλίας και οι πολιτικές τους συνέπειες παρέχουν επίσης σημαντικές ενδείξεις για την κατανόηση αυτού του μετασχηματισμού.
Όταν οι ευρωπαϊκές χώρες αναγκαστούν να αυξήσουν τους αμυντικούς τους προϋπολογισμούς, θα αντιμετωπίσουν το ερώτημα πού θα βρουν τα χρήματα.
Η αύξηση των φόρων, η αύξηση του δανεισμού ή η μείωση άλλων δημόσιων δαπανών είναι μερικές από τις επιλογές.
Σε ένα περιβάλλον επιβράδυνσης της οικονομικής ανάπτυξης, γήρανσης του πληθυσμού και ήδη πιεσμένων συστημάτων κοινωνικής ασφάλισης, η διατήρηση των κοινωνικών δαπανών μπορεί να γίνει ολοένα και πιο δύσκολη.
Η ανακατεύθυνση ενός μέρους των πόρων που διατίθενται για την εκπαίδευση, την υγειονομική περίθαλψη, τις συντάξεις και την κοινωνική πρόνοια προς την άμυνα θα οδηγήσει στην ανάγκη για ένα νέο κοινωνικό συμβόλαιο στην ευρωπαϊκή πολιτική.
Κατά τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου, η Δυτική Ευρώπη ενίσχυσε τη στρατιωτική της συμμαχία ενάντια στη σοβιετική απειλή, αναπτύσσοντας παράλληλα τους θεσμούς του κράτους πρόνοιας. Οι σημερινές συνθήκες είναι διαφορετικές.
Το κόστος των αμυντικών τεχνολογιών, η μακροπρόθεσμη πολεμική προετοιμασία, η παραγωγή πυρομαχικών και οι επενδύσεις σε συστήματα αεράμυνας αποτελούν μόνιμο βάρος για τους προϋπολογισμούς.
Το πραγματικό ερώτημα είναι πώς να εξηγηθεί αυτό το βάρος στο κοινό. Υπό ποιες συνθήκες θα συμφωνούσαν οι πολίτες να θυσιάσουν την υγειονομική περίθαλψη, το συνταξιοδοτικό εισόδημα ή τις εκπαιδευτικές ευκαιρίες;
Για να είναι αποδεκτή μια τέτοια επιλογή, η απειλή για την ασφάλεια πρέπει να τεθεί στην πρώτη γραμμή της καθημερινής ζωής.
Η αντίληψη της απειλής
Τα κράτη, όταν απαιτούν θυσίες από την κοινωνία σε περιόδους κρίσης, συχνά καταφεύγουν σε μια κοινή αντίληψη απειλής. Στη σύγχρονη Ευρώπη, η Ρωσία αποτελεί την εξωτερική διάσταση αυτής της αντίληψης.
Ωστόσο, οι εξωτερικές απειλές από μόνες τους μπορεί να μην επαρκούν για να εξηγήσουν τις αυξημένες αμυντικές δαπάνες. Η αντιμετώπιση των οικονομικών προβλημάτων, των κοινωνικών αναταραχών και των πολιτισμικών εντάσεων στο πλαίσιο της ασφάλειας θέτει τις βάσεις για έναν ευρύτερο πολιτικό μετασχηματισμό.
Οι διαμαρτυρίες στη Γαλλία είναι αξιοσημείωτες από αυτήν την άποψη. Το γεγονός ότι οι διαμαρτυρίες, οι οποίες ξεκίνησαν με κοινωνικοοικονομική δυσαρέσκεια, συνδέονται πλέον με εμπρησμούς, λεηλασίες και συγκρούσεις στους δρόμους, μπορεί να μετατοπίσει το επίκεντρο της συζήτησης.
Ζητήματα όπως οι προϋπολογισμοί για την εκπαίδευση, το υψηλό κόστος ζωής ή η φθίνουσα πορεία των δημόσιων υπηρεσιών τίθενται σε δεύτερη μοίρα, ενώ η δημόσια τάξη και η κρατική εξουσία έρχονται στο προσκήνιο.
Το έργο του πολιτικού επιστήμονα Omar Wasow σχετικά με το πώς οι διαμαρτυρίες επηρεάζουν την πολιτική ατζέντα είναι σχετικό εδώ. Οι βίαιες πράξεις μπορούν να μετατοπίσουν την προσοχή του κοινού από τα αιτήματα για δικαιώματα σε ζητήματα ασφάλειας και δημόσιας τάξης.
Η νομιμότητα των αρχικών αιτημάτων των διαμαρτυριών μπορεί να γίνει αόρατη μέσα στις εικόνες καταστροφής που αναδύονται.
Το αποτέλεσμα είναι η αυξημένη δημόσια υποστήριξη για αυστηρότερες αστυνομικές επεμβάσεις και ευρύτερες εξουσίες ασφαλείας.
Ωστόσο, προς το παρόν δεν έχουμε επαρκή στοιχεία για να πούμε ότι κάθε διαδήλωση παράγει το ίδιο αποτέλεσμα ή ότι η βία σχεδιάζεται από συγκεκριμένους πολιτικούς παράγοντες.
Αυτό που έχει σημασία είναι ο τρόπος με τον οποίο οι εικόνες που προκύπτουν χρησιμοποιούνται σε διάφορες πολιτικές αφηγήσεις.
Πολιτική εσωτερικού εχθρού
Ο Εθνικός Συναγερμός, με επικεφαλής τη Μαρίν Λεπέν και τον Τζόρνταν Μπαρντέλλα, ερμηνεύει τις αναταραχές στη Γαλλία υπό το πρίσμα της δημόσιας τάξης και της κρατικής εξουσίας, παρουσιάζοντας τον εαυτό του ως υπερασπιστή της τάξης.
Ομοίως, η Εναλλακτική στη Γερμανία, το Vox στην Ισπανία, η Λέγκα στην Ιταλία και το Κόμμα της Ελευθερίας στην Ολλανδία ενδέχεται να χρησιμοποιήσουν παρόμοια γεγονότα για να ενισχύσουν τους ισχυρισμούς τους για αποτυχημένες πολιτικές μετανάστευσης.
Το κοινό νήμα σε αυτόν τον διάλογο είναι η τάση του να συνδέει σύνθετα οικονομικά και κοινωνικά προβλήματα με συγκεκριμένες ομάδες.
Οι μετανάστες, οι μουσουλμάνοι και οι πολιτισμικές διαφορές τοποθετούνται στο επίκεντρο της συζήτησης για την ασφάλεια.
Ετσι, ζητήματα όπως η ανισότητα εισοδήματος, οι ανεπαρκείς δημόσιες υπηρεσίες ή το αίσθημα απελπισίας των νέων για το μέλλον αποσπώνται από τις δομικές τους αιτίες και μετατρέπονται σε ζητήματα ταυτότητας και ένταξης.
Οι δηλώσεις του Ντόναλντ Τραμπ και του Τζ. Ντ. Βανς, που συνδέουν τα γεγονότα στη Γαλλία με συζητήσεις για τη μετανάστευση και την ένταξη, καταδεικνύουν πώς αυτή η προσέγγιση τροφοδοτείται από την άλλη και στις δύο πλευρές του Ατλαντικού.
Η κρίση στην Ευρώπη γίνεται ένα παράδειγμα που χρησιμοποιείται από την αμερικανική δεξιά για να υπερασπιστεί τις δικές της πολιτικές μετανάστευσης.
Οι πολιτικές αφηγήσεις που κατασκευάζονται γύρω από διαδηλωτές που φέρουν παλαιστινιακές σημαίες χρησιμεύουν επίσης για να εκτρέψουν τις διαμαρτυρίες από τα κοινωνικά τους αιτήματα και να τις τοποθετήσουν σε ένα πλαίσιο ιδεολογικής απειλής.
Η δήλωση του Τραμπ ότι οι βάνδαλοι κρατούσαν παλαιστινιακές σημαίες μου φαίνεται σκόπιμη από αυτήν την άποψη. Ωστόσο, ο Τραμπ παρουσιάζει τους μετανάστες ως την αιτία των γεγονότων.
Πρέπει να γίνει μια διάκριση εδώ. Η κριτική σε πράξεις βίας είναι ένα πράγμα· η απεικόνιση μιας ολόκληρης κοινότητας ως απειλής για την ασφάλεια είναι εντελώς διαφορετικό.
Η δεύτερη προσέγγιση μπορεί να χαρακτηρίσει ένα τμήμα της κοινωνίας ως πιθανό εχθρό και να διευκολύνει την υιοθέτηση έκτακτων πολιτικών ασφαλείας.
Iσχυρό κράτος, ανίσχυρη πρόνοια
Η πολιτική εξίσωση που προκύπτει σε όλη την Ευρώπη εξαρτάται από τη σχέση μεταξύ των αυξανόμενων απαιτήσεων για ισχυρότερα κράτη και της συρρίκνωσης των πόρων για το κράτος πρόνοιας.
Οι αυξημένες αμυντικές δαπάνες, οι αυστηρότεροι συνοριακοί έλεγχοι, οι διευρυμένες αστυνομικές εξουσίες και οι αυστηρότερες μεταναστευτικές πολιτικές μπορούν όλα να βρουν υποστήριξη στο ίδιο πολιτικό κλίμα.
Καθώς η ασφάλεια καθίσταται το αποφασιστικό κριτήριο στην κατανομή των δημόσιων πόρων, η προτεραιότητα των κοινωνικών πολιτικών θα αμφισβητηθεί.
Φυσικά, το να είσαι ένα ισχυρό κράτος δεν σημαίνει απαραίτητα ότι γίνεσαι αυταρχικός. Οι δημοκρατικοί θεσμοί της Ευρώπης, το κράτος δικαίου και οι μηχανισμοί κοινωνικού ελέγχου μπορούν να ορίσουν τα όρια αυτού του μετασχηματισμού.
Ωστόσο, αυτά τα όρια μπορούν να διαβρωθούν εάν οι ανησυχίες για την ασφάλεια διατηρούνται συνεχώς ζωντανές, οι διαφωνίες παρουσιάζονται ως απειλές για τη δημόσια τάξη και οι οικονομικές θυσίες παρουσιάζονται ως η μόνη επιλογή.
Κατά την άποψή μου, το μέλλον του κράτους πρόνοιας στην Ευρώπη εξαρτάται τόσο από την αύξηση των αμυντικών προϋπολογισμών όσο και από την πολιτική ρητορική που χρησιμοποιείται για να δικαιολογήσει αυτήν την αύξηση.
Αυτό που συνέβη στους δρόμους της Γαλλίας δεν είναι η μόνη αιτία αυτής της διαδικασίας ή μέρος ενός αποδεδειγμένου σχεδίου. Ωστόσο, είναι ένα σημαντικό παράδειγμα του πώς οι ανησυχίες για την ασφάλεια μετατρέπονται σε πολιτικό κεφάλαιο.
Τα επόμενα χρόνια, οι ευρωπαϊκές κοινωνίες δεν θα αντιμετωπίσουν μόνο τη ρωσική απειλή ή τις ανάγκες της αμυντικής βιομηχανίας.
Θα αντιμετωπίσουν επίσης μια επιλογή σχετικά με το πώς θα μοιραστεί η ευημερία, ποια δικαιώματα θα προστατευτούν και σε ποια καθήκοντα θα δώσει προτεραιότητα το κράτος.
Το πραγματικό ερώτημα είναι: θα μπορέσει η Ευρώπη να προστατεύσει το κράτος πρόνοιας ενισχύοντας παράλληλα την ασφάλειά της ή μήπως προετοιμάζεται ήδη το πολιτικό και κοινωνικό έδαφος για την εγκατάλειψη του κράτους πρόνοιας στο όνομα της ασφάλειας;
Πηγή: in.gr
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΑ
